Vanessa er eit kvinnenamn som er laga av Jonathan Swift (1667–1745) på grunnlag av namnet på venninna ESther VANhomrigh (dei aktuelle namnedelane her med stor bokstav og uttalt i omvendt rekkjefølgje, altså VAN ES). Namnet har fleire variantar: Vanesa, Vanessa. Namnedag er 22. januar. Ivan og Vanja har også namnedag denne dagen.